Wie is nu eigenlijk een werknemer?

1 december 2016 § Een reactie plaatsen

En wie is dan een echte zelfstandige, zou je erachter kunnen zeggen.Is het de Zielige Zelfstandige Ploeteraar, door zijn ‘baas’ uitgeknepen en naar huis gestuurd om tegen een hongerloontje zijn ex-collega’s te beconcurreren? Of is het de bewust-Zelfstandige Poenverdiener die het liever zelf doet en zelf regelt, mits hij daar de kans voor krijgt?

Ik was tien jaar werknemer (in tijdelijke diensten), en al met al ben ik ruim tien jaar zelfstandige. Laat ik vanuit mijn eigen ervaringen proberen om wat ordening aan te brengen in de almaar uitdijende spraakverwarring over het onderwerp.

Niet een pot nat

Ik denk NIET dat werknemers en zelfstandigen dezelfde soort werkende mensen zijn. Net zoals we nu ontdekken dat er meerdere afsplitsingen van het geslacht Homo waren, zijn werknemers en freelancers verschillende subsoorten van de Werkende Mens. Laat me dat illustreren met enkele voorbeelden uit eigen waarneming:

  • Kerstpakketten. Een werknemer is boos en verdrietig als hij die niet krijgt. Op zijn werkgever, zijn ‘baas’ die hem kennelijk niet erg waardeert. Een zelfstandig ondernemer breng je in verlegenheid met een kerstpakket. Hij herinnert zich dat hij bijna was vergeten om er zelf een te sturen aan zijn goede opdrachtgevers en zijn veelbelovende prospects. Eenzelfde scheiding is aan te brengen bij vergoeding van reiskosten, lekkere broodjes in de kantine, adviezen over hoe gezond te leven, personeelsuitjes, …. Werknemers verlangen hiernaar. Zien het als blijk van waardering. Zelfstandigen voelen zich opgelaten als ze hiermee worden geconfronteerd. “Dat regel ik liever zelf”, denken zij.
  • Een werknemer moet zich gedragen als ‘goed werknemer’. Staat in het Burgerlijk Wetboek. Dat wil onder meer zeggen: redelijke opdrachten van zijn werkgever moet hij uitvoeren. Werkgever die zegt: graag over 2 dagen om 8.00 aanwezig zijn op bijeenkomst X, in plaats Y (aan de andere kant van het land), daar wordt meer verteld over project Z. Geen redelijk ingewerkte en ervaren werknemer die dat zal weigeren. Hij kijkt wel uit. Oké, beetje gezucht en gemor over vergoeden van reiskosten misschien. Misschien nog een belangstellende vraag als hij niets weet van project Z. Zelfde situatie, nu is het een freelancer. Eerste vraag die hij/zij zal stellen: waarom? Volgende vraag: hoeveel kan ik hiervoor in rekening brengen? Want het is meerwerk. Tenzij hij is ingehuurd voor project Z, maar dan zal hij zelf al vervoer naar Y hebben geregeld en die tijd hebben geblokt in zijn agenda. En dan krijgt de opdrachtgever meestal ook geen rekening voor die aanwezigheid. Komen er onvoldoende antwoorden in de ogen van de zelfstandige? Dan is hij niet aanwezig, en begint hij gewoon met project Z.

Uw voelt ‘m misschien al een beetje? Zelfstandigen en werknemers zijn verschillende typen werkende mensen. Een werknemer levert een inspanningsverplichting, en krijgt daar een periodiek loon voor. Ongeacht het resultaat van die inspanningen. Een zelfstandige werkt naar een resultaat toe. Hoe hij dat doet, bepaalt hij grotendeels zelf. Hij doet en laat alles dat hij daarvoor nodig vindt. Het is een zelfstarter. Van zijn acquisitiebeleid tot en met zijn postzegels. Hij vindt dat leuk, zelf uitzoeken hoe iets (beter) kan. Het is een ondernemend persoon. Een werknemer niet. Die wil graag de zekerheid dat hij door kan werken zonder al dat ‘gedoe’. Wil zich concentreren op zijn vak, daarin beter worden en de rest mag door anderen worden geregeld. En een werkgever wil graag de zekerheid dat zijn vaste mensen hem blijven steunen, door dik en dun. Loyaal zijn aan hem, niet aan hun eigen winkeltje.

Uitgroeien11-cave-man

Natuurlijk zijn dit stereotypen. Heel veel werkende mensen zijn een mengvorm tussen beide. Een klassiek pad is: uitgroeien naar een zelfstandige, na tien(tallen) jaren in loondienst. En dat werkt vaak ook goed, juist door dat woord ‘uitgroeien’. Want dan doen ze het zelf. Daarom werkt het volgende niet: werknemers behandelen als ondernemers, en ondernemers als werknemers. Dat kan je niet opleggen. Daarvoor zijn ze toch net iets te verschillend.

Fiscaal zijn we er al

Hoe zich dit alles vertaalt in fiscaal beleid? Dat is al gebeurd, met de opkomst van de freelancer in de jaren ’90 en de fiscale aftrekposten (zelfstandigenaftrek, MKB-vrijstelling, startersaftrek de eerste 3 jaren). Die verdienen dus bescherming, want dat geld heeft de freelancer nodig. Voor zijn pensioen, scholing, vakantie, verzekeringen (soms ook aov), buffer tegen onvoorzien, leegloop, enzovoorts. Dat kan bijvoorbeeld behouden blijven door in cao’s minimumtarieven af te spreken, die bij een gemiddelde omzet in de branche deze aftrekken vrijlaten voor de zelfstandige zelf. Die dan zelfstandig en verantwoordelijk genoeg is om dat geld ook goed aan te wenden. Afschaffen van die aftrekken leidt alleen maar tot meer armoede onder zzp’ers, zeker op de langere termijn. Overigens betalen de meeste freelancers ook inkomstenbelasting na deze aftrekken kan ik u verzekeren. Dus we betalen ook mee aan de collectiviteit die we soms helaas moeten gebruiken.

Wanneer zelfstandig genoeg?

Het lastigste is om het kwalitatieve onderscheid in karakter tussen de freelancende zelfdoener en de werknemende loonafhankelijke recht te doen. Wanneer doe je het nu voldoende zelf om zzp’er genoemd te kunnen worden? Dat is een waardeoordeel. Misschien is het wel de beste (of minst slechte) oplossing als de zelfstandige hier zelf een keuze maakt. (U voelde al aankomen dat ik dit zou zeggen…) Een mogelijkheid is het Voorstel Rechtspositie Zelfstandige Ondernemers van Stichting ZZP Nederland. Toch liever een kwantitatieve grens? Zelf voel ik dan het meeste voor deze regel. Een zzp’er:

  • Heeft minstens 2 verschillende opdrachtgevers binnen twee kalenderjaren;
  • Bij geen van zijn opdrachtgevers verdient hij meer dan 70 procent van zijn inkomsten.

Waarbij ik opdrachtgever omschrijf als een echt onafhankelijk bedrijf, dus geen dochters, onderaannemers, uitzend- of payrollconstructies. Hier heeft de Belastingdienst vast wel een sluitende omschrijving van. Waarom deze grenzen? Het dwingt je om te blijven zoeken naar nieuwe klanten en opdrachten. Een wezenlijk kenmerk van de echte zelfstandige. Iemand die dat is uit eigen vrije wil.

Advertenties

Getagd: , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Wat is dit?

Je leest nu Wie is nu eigenlijk een werknemer? voor Faits divers (et rien de plus..).

Meta

%d bloggers liken dit: